Chủ Nhật, 28 tháng 5, 2017

BIÊN NIÊN SỬ THĂNG LONG – HÀ NỘI Di tích Thăng Long – Hà Nội / QUẢNG VĂN ĐÌNH/ Nhà giáo NGUYỄN XUÂN TƯ



BIÊN NIÊN SỬ
THĂNG LONG – HÀ NỘI
Di tích Thăng Long – Hà Nội
QUẢNG VĂN ĐÌNH
Nhà giáo NGUYỄN XUÂN TƯ
  

Phía Nam thành Thăng Long – Hà Nội xưa có một ngôi đình, gọi là Quảng Văn Đình (ở vị trí Vườn Hoa Cửa Nam ngày nay). Quảng Văn Đình tức là ngôi nhà để nhà Vua “rộng nghe” ý kiến của nhân dân. (Quảng: rộng; Văn: nghe; Đình: ngôi nhà hoặc trạm). Ở đình này có treo một cái trống lớn, để cho người dân mỗi khi có điều gì oan ức hoặc khẩn cầu triều đình cứu xét thì được đánh một hồi trống báo. Lập tức sẽ có 1 vị quan ra nhận đơn thỉnh cầu của người khiếu nại. Quảng Văn Đình là nơi một vị quan của triều đình, gọi là quan Câu Khê, đến giảng bài, vào ngày mồng một đầu tháng, những điều khuyên răn của nhà Vua để cho dân chúng nghe và làm theo (như là ta phổ biến chỉ thị ngày nay).
Khi thực dân Pháp chiếm thành Hà Nội (và chiếm cả nước ta) thì Quảng Văn Đình vẫn còn đó, nhưng không còn là nơi để triều đình “rộng nghe” ý kiến của nhân dân nữa, không còn ai đến đánh trống để kêu oan hoặc trần tình như trước kia, và cũng chẳng có quan Câu Kê đến giảng “thập điều” (mười điều khuyên răn hoặc hiểu dụ) của triều đình nữa, mà chỉ là nơi Tây, đầm đến hóng mát và cũng là nơi chính quyền thực dân thường tổ chức những buổi hòa nhạc (bằng kèn Tây) của đoàn nhạc binh Pháp. Rồi Quảng Văn Đình bị phá hủy, nơi đây trở thành Vườn Hoa Cửa Nam và có đặt một pho tượng mụ đầm mặc váy xòe rộng, gây nên một cảnh chướng tai gai mắt. Vì thế có tên Vườn Hoa Đầm Xòe.
Trước cảnh đổi thay đau buồn và lố lăng của buổi giao thời, một nhà nho yêu nước đương thời đã làm một bài thơ tức cảnh để bày tỏ nỗi niềm của người dân mất nước. Bài thơ vừa than vãn vừa trào lộng, được truyền tụng rộng rãi trong nhân dân từ hồi đó cho đến tận ngày nay.
Thơ rằng:
“Nhớ Quảng Văn Đình, tớ đến nghe
Câu Kê chẳng thấy, thấy Đầm Xòe
Thập điều bặt tiếng ê a giảng
Chỉ có kèn Tây thổi tí toe”
Quảng Văn Đình không còn nữa, nhưng chuyện xưa về Quảng Văn Đình thì vẫn còn in đậm trong tâm trí người dân Hà Thành và người dân cả nước.

Truyện vui kinh thành

1.CHÙA BÀ BANH
Chùa Bà Ban ở kinh thành Thăng Long nổi tiếng là linh thiêng. Trong chùa có pho tượng Bà Banh bằng đá, tượng rất kỳ lạ: hình một phụ nữ, cổ đeo chuỗi hạt, chân đi đôi giày, một tay tốc váy, một tay chỉ vào chỗ kín của mình. Khách đến Chùa đều không dám cười. Hễ ai có ý trêu ghẹo thì bị bà phạt, làm cho trợn mắt, méo miệng.
Trạng Quỳnh đến thăm chùa, thấy tượng hớ hênh mà lại đanh đá. Liền lấy bút đề bài thơ vào bức tường ở cạnh tượng Bà Banh:
“Khen ai đẽo đá tạc lên mày
Khéo đứng ru mà đứng mãi đây!
Trên cổ đếm đeo dăm chuỗi hạt,
Dưới chân đứng chéo một đôi giày.
Hở đùi liếc mắt, trêu gan tiểu,
Tốc váy, khoe đồ, thử bụng thầy,
Có ngừa, gần đây nhiều gốc dứa,
Phô trương chi mãi ở nơi này!”
Đồn rằng, khi Trạng Quỳnh đề xong bài thơ thì tượng Bà Banh toát mồ hôi và từ đó mất thiêng.

2.TƯỢNG PHẬT SAY
Làng Thụy Chương (phía Bắc kinh thành Thăng Long) là một làng nổi tiếng về nghề nấu rượu, có ngôi chùa cổ rất đẹp. Trong chùa có một pho tượng rất đặc biệt: một tay chống gậy, một tay cầm nậm rượu, quần áo xộc xệch, dáng đừng xiêu vẹo như đang say rượu. Người ta gọi đó là “tượng Phật say”.
Trạng Quỳnh đi qua chùa, thấy tượng Phật say đứng đó, liền đề bài thơ tứ tuyệt vào bức tường ở bên. Thơ rằng:
“Ông đứng chi mà đứng mãi đây,
Dập dờn như tỉnh lại như say.
Vãi nào đã chuốc cho ông rượu?
Còn có cho vay một nậm đầy!”
Từ đó ngôi chùa cổ này có thêm rất nhiều khách đến vãng cảnh.
BIÊN NIÊN SỬ
THĂNG LONG – HÀ NỘI
Nhà giáo NGUYỄN XUÂN TƯ 
Tác giả gửi bài/ VANDANBNN gt

 

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét